Bài 2: Giữ 43 hecta đất của “người thứ ba ngay tình" là vi phạm tố tụng

Quốc An  - Thứ ba, 23/06/2020, 21:45 PM
Chuyên gia pháp lý cho rằng phải “trả lại ngay vật chứng cho chủ sở hữu hoặc người quản lý nếu xét thấy không ảnh hưởng đến vụ án hoặc thi hành án".

Liên quan đến việc “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” xảy ra tại Tổng Công ty XNK Bình Dương, chuyên gia pháp lý đã phân tích thêm việc áp dụng sai luật tố tụng hình sự và việc ai sẽ phải bồi thường trong trường hợp làm sai, khả năng gây thiệt hại lớn?

Tạm giữ tài sản “người không ảnh hưởng đến vụ án”

Theo tuần tự, bắt đầu là việc Tổng Công ty XNK Bình Dương xin chủ trương lập liên doanh để triển khai Dự án 43 ha được UBND tỉnh “giao đất có thu tiền sử dụng đất”. Đơn vị chủ quản của Tổng Công ty XNK Bình Dương  là Tỉnh ủy Bình Dương đã phê duyệt và Công ty Tân Phú ra đời (Công ty Tân Phú có 70% vốn của Công ty Âu Lạc và 30% vốn của Tổng Công ty XNK Bình Dương).

Được chủ quản phê duyệt chủ trương bán toàn bộ vốn góp, Tổng Công ty XNK Bình Dương đã tiến hành mời đơn vị thẩm định giá độc lập, xác định 30% vốn có trị giá hơn 161 tỷ đồng, nghĩa là chuyển nhượng phần vốn góp này cho Công ty Âu Lạc thì Tổng Công ty XNK Bình Dương lãi hơn 101 tỷ đồng so với vốn góp ban đầu. Các hoạt động chuyển nhượng vốn góp đều được UBND tỉnh, các sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư chấp thuận; đặc biệt là Sở Tài nguyên và Môi trường Bình Dương đã “đăng ký biến động đất đai” 43 ha thuộc quyền sử dụng đất của Công ty Tân Phú...

Empty

 Khu đất 43ha đang bị bỏ hoang

Luật sư Dương Phi Anh - Đoàn Luật sư TPHCM cho rằng: “Nếu không có “bất thường” gì về hồ sơ thì các cơ quan liên quan của Bình Dương từ giữa năm 2010 đến giữa năm 2018 đã thực hiện đúng luật. Tổng Công ty XNK Bình Dương mỗi lần làm gì đều có văn bản xin đơn vị chủ quản phê duyệt, được chấp thuận. Cụ thể là từ việc xin lập liên doanh để triển khai dự án 43 ha, góp vốn 60 tỷ đồng; giữ lại 43 ha để tiếp tục thực hiện dự án khi cổ phần hóa; chuyển nhượng vốn góp và thực hiện các thủ tục đúng pháp luật, đúng như phê duyệt bằng văn bản... Rõ ràng, vì tất cả thực hiện đúng luật nên Công ty Âu Lạc chuyển nhượng vốn đã trở thành “người thứ ba ngay tình". Việc chuyển nhượng 30% vốn góp của Công ty XNK Bình Dương đều được thực hiện qua những thủ tục chặt chẽ từ cả cơ quan chủ quản (Tỉnh ủy Bình Dương) và các cơ quan quản lý nhà nước như UBND tỉnh Bình Dương và các sở liên quan".

"Như vậy, Tập đoàn Bất động sản Kim Oanh nhận chuyển nhượng toàn bộ vốn góp của Công ty Âu Lạc đã là “người thứ tư ngay tình” chứ không phải là “người thứ ba” nữa. Từ đó có thể khẳng định rằng 43 ha đất này không thuộc đối tượng ảnh hưởng đến việc xử lý vụ án hình sự và thi hành án sau này. Do đó, các cơ quan tiến hành tố tụng của vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” cần “phải trả lại ngay vật chứng cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp nếu xét thấy không ảnh hưởng đến việc xử lý vụ án và thi hành án (theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 106 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015)”, Luật sư Dương Phi Anh nhấn mạnh.

Ai sai và ai phải bồi thường?

Luật sư Dương Phi Anh cho rằng, trong vụ án, có bốn nhóm cơ quan liên quan có thể sai và có nguy cơ phải bồi thường nếu không còn tình tiết khác làm thay đổi cơ bản về vụ việc.

Nhóm thứ nhất là lãnh đạo Tổng Công ty XNK Bình Dương, những bị can hiện tại của vụ án hình sự. Giả sử những bị can này sau đó bị tòa án xử có phạm tội thì họ “buộc phải bồi thường thiệt hại vật chất đã được xác định do hành vi phạm tội gây ra" (khoản 1 Điều 48 Bộ luật Hình sự).

Nhóm thứ hai là các cán bộ phê duyệt cho Công ty XNK Bình Dương liên doanh, chuyển nhượng vốn góp... Giả sử, từ giữa năm 2010 đến giữa năm 2018, Tỉnh ủy Bình Dương phê duyệt sai về chủ trương liên doanh, chuyển nhượng vốn góp của Tổng Công ty XNK Bình Dương thì nơi đây phải chịu trách nhiệm.

Nhóm thứ ba là các cơ quan quản lý nhà nước của Bình Dương. Giả sử việc giao đất cho Tổng Công ty XNK Bình Dương sai; việc xử lý cho chuyển nhượng toàn bộ vốn góp của Tổng Công ty XNK Bình Dương sai; việc cho “đăng ký biến động đất đai” cho Công ty Tân Phú là sai... thì theo thẩm quyền mà phải chịu trách nhiệm

“Trừ trường hợp “bất thường”, qua nghiên cứu hồ sơ, chúng tôi nhấn mạnh rằng ba nhóm cơ quan nêu trên đều thực hiện đúng quy định của pháp luật hiện hành điều chỉnh vụ việc này”, Luật sư Dương Phi Anh nói.

Nhóm thứ tư: Cơ quan tiến hành tố tụng vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” sai.

“Chúng tôi không cho rằng toàn bộ việc khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” là sai. Bởi lẽ, hành vi cấu thành tội phạm của các bị can trong vụ án chưa hẳn giới hạn trong hồ sơ đã được công bố. Nhưng qua phân tích nhiều góc độ thì 43 ha có là  “vật chứng” thì cũng không ảnh hưởng đến việc xử lý vụ án và thi hành án.

Nên nếu sai phạm có xảy ra trong quá trình trước đó thì các đối tượng làm sai hoặc phạm tội phải chịu trách nhiệm bồi thường. Vì vậy, 43 ha đất của Tập đoàn Bất động sản Kim Oanh chuyển nhượng vốn của Công ty Âu Lạc hoàn toàn không ảnh hưởng đến vụ án hoặc thi hành án theo điểm a khoản 3 Điều 106 Bộ luật Tố tụng Hình sự.

"Giả sử các cơ quan tiến hành tố tụng của Bình Dương trong vụ án đã khởi tố, quyết định "tạm giữ vật chứng" là 43 ha đất mà bị kết luận sai, gây thiệt hại thì cũng phải bồi thường theo quy định. Điều này sẽ xảy ra nếu tòa án kết luận Quyết định tạm giữ đồ vật và tài liệu đó sai, đồng thời Tập đoàn Bất động sản Kim Oanh chứng minh được mình bị thiệt hại.

Vụ án đang trong quá trình điều tra nhưng thiết nghĩ Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương cần hủy Quyết định tạm giữ đồ vật và tài liệu là 43 ha đất bị xếp vào “vật chứng” của vụ án này”, Luật sư Dương Phi Anh phân tích. 

Diễn biến vụ việc:

+ Ngày 01/07/2010, Tổng Công ty XNK Bình Dương ký Hợp đồng thỏa thuận thành lập liên doanh với Công ty Âu Lạc để thực hiện Dự án 43ha.

+ Ngày 17/08/2010, Tỉnh ủy Bình Dương (đơn vị chủ quản) có văn bản 1830/CV/TU phê duyệt chủ trương cho Tổng Công ty XNK Bình Dương góp 60 tỷ đồng, chiếm 30% vốn góp của liên doanh.  

+ Ngày 09/09/2010, Công ty TNHH Đầu tư – Xây dựng Tân Phú (Công ty Tân Phú) được Sở Kế hoạch và Đầu tư Bình Dương cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

+ Ngày 28/09/2012, UBND tỉnh Bình Dương có Quyết định số 2631/QĐ-UBND “ v/v giao đất có thu tiền sử dụng đất” 430.000,3 m2 cho Tổng Công ty XNK Bình Dương.

+ Ngày 29/8/2016, Tỉnh ủy Bình Dương có văn bản đồng ý cho Tổng Công ty XNK Bình Dương giữ lại khu đất 43 hecta để chuyển nhượng cho Công ty Tân Phú.

+ Ngày 1/3/2017, Sở Tài nguyên và Môi trường Bình Dương điều chỉnh biến động đất đai 43 ha thuộc quyền sử dụng đất của Công ty Tân Phú.

+ Ngày 20/04/2017, Tỉnh ủy Bình Dương có Thông báo số 278/TB/TU đồng ý cho chuyển 30% vốn góp của Tổng Công ty XNK Bình Dương cho Công ty Âu Lạc.

+ Ngày 02/08/2017, Tổng Công ty XNK Bình Dương thực hiện xong việc chuyển nhượng 30% vốn góp cho Công ty Âu Lạc, thu về 161 tỷ đồng.

+ Đến ngày 06/02/2018, Công ty Âu Lạc chuyển nhượng 100% vốn góp cho Tập đoàn Bất động sản Kim Oanh.

+ Ngày 10/10/2018,  Văn phòng Tỉnh ủy mới “tuyên bố” việc chuyển nhượng 43ha đất cho Công ty Tân Phú  là “đất công”, yêu cầu rà soát lại hồ sơ, thu hồi văn bản đồng ý chủ trương cho Tổng Công ty XNK Bình Dương chuyển nhượng 30% vốn góp...

+ Cuối 2019, Công an Bình Dương khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và tạm giữ vật chứng là 43 ha đất của Công ty Tân Phú (thuộc Tập đoàn Bất động sản Kim Oanh).

Bình luận