Bộ trưởng Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc: “Nỗ lực để nâng cao cuộc sống đồng bào"

Thứ ba, 31/01/2017, 12:30 PM
Trả lời phỏng vấn Báo Gia Đình Việt Nam nhân dịp Xuân Đinh Dậu 2017, Bộ trưởng - Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến thông báo nhiều dấu hiệu đáng mừng về công tác dân tộc trong năm qua và cho biết, tỷ lệ hộ nghèo của vùng dân tộc thiểu số miền núi đã giảm xuống gần 4%/năm.

Thưa Bộ trưởng, nhìn lại một năm vừa qua, công tác dân tộc có những thành tựu gì nổi bật, những điều gì khiến Bộ trưởng còn trăn trở?

Trong năm 2016, công tác dân tộc có rất nhiều thuận lợi nhưng cũng đứng trước nhiều khó khăn thử thách. Trong hoàn cảnh đó, toàn ngành công tác dân tộc đã vượt qua khó khăn và đạt được các thành tựu đáng khích lệ.

Trong giai đoạn này, chúng tôi đã ban hành được hệ thống chính sách cho năm 2016 - 2020. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định 1722 về chương trình giảm nghèo bền vững trong đó, chương trình 135 do UBDT chủ trì phối hợp với các bộ ngành triển khai thực hiện.

Chương trình 135 gồm có 3 phần. Một phần hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng, một phần hỗ trợ sản xuất, một phần nâng cao năng lực cho cán bộ và cộng đồng cơ sở.

Trong năm 2016, chúng tôi cũng được Thủ tướng Chính phủ cho thành lập Học viện Dân tộc là cơ sở đào tạo đại học, sau đại học, nghiên cứu khoa học. Đây là điều kiện rất thuận lợi để chúng tôi thực hiện việc đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực cho vùng dân tộc thiểu số của miền núi. Nhất là kiến thức dân tộc cho đội ngũ làm công tác dân tộc trong cả hệ thống chính trị từ Trung ương tới địa phương.

 bo-truong-chu-nhiem-uy-ban-dan-toc-no-luc-de-nang-cao-cuoc-song-dong-baoquot--giadinhvietnam.com 1

Bộ trưởng Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến

Trong năm 2016, chúng tôi cũng tiếp tục triển khai thực hiện một loạt các chính sách dân tộc, áp dụng tại các dân tộc thiểu số ở miền núi.

Cuối năm, chúng tôi đã giải ngân được 86% và đưa tỷ lệ hộ nghèo của vùng dân tộc thiểu số miền núi giảm xuống gần 4%/năm. Nhờ thực hiện các chính sách dân tộc trong năm có hiệu quả nên đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số đã tăng lên rõ rệt, hạ tầng cơ sở được đầu tư và từng bước phát triển. Hệ thống trường dân tộc nội trú, bán trú được phát triển rộng khắp, tạo điều kiện cho con em đồng bào dân tộc thiểu số theo học.

Công tác xóa đói giảm nghèo được toàn bộ hệ thống chính trị quan tâm và đạt được kết quả rất phấn khởi trong năm 2016.

Điều mà tôi trăn trở nhất đó là mặc dù đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng miền núi đã được Đảng, nhà nước, trực tiếp là Thủ tướng Chính phủ và cả hệ thống chính trị, xã hội chăm lo phát triển nên bộ mặt nông thôn của vùng dân tộc thiểu số và miền núi có nhiều thay đổi và phát triển. Tuy nhiên, so với yêu cầu vẫn còn một khoảng cách.

Hiện nay, vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn là một vùng lõi nghèo nhất của cả nước. Tình trạng đói nghèo, thu nhập thấp, thiếu việc làm, thiên tai, dịch bệnh, trẻ em bỏ học còn cao, một số tập quán lạc hậu có chiều hướng quay trở lại như tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống… Đó là những thách thức rất lớn đối với đồng bào dân tộc thiểu số.

Điều tôi trăn trở là làm sao đội ngũ làm công tác dân tộc từ Trung ương đến địa phương tham mưu được cho Đảng, nhà nước, trực tiếp là Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc, cả hệ thống chính trị tiếp tục dành sự quan tâm để đầu tư phát triển làm sao thu hẹp khoảng cách giữa các vùng dân tộc thiểu số và vùng phát triển; thu hẹp khoảng cách giữa các dân tộc thiểu số với nhau. Đó là điều tôi trăn trở nhất.

Hiện tại, đời sống đồng bào vẫn còn thiếu thốn, một số phong tục, tập quán lạc hậu dẫn đến nhiều hệ lụy, nhất là ở các vùng sâu xa, vùng dân tộc ít người. Ví như nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống đã gây nên không ít nỗi đau cho các gia đình, hay tình trạng thiếu hiểu biết dẫn đến vi phạm pháp luật. Theo Bộ trưởng, đâu là giải pháp căn bản để cải thiện tình hình nói trên?

Năm 2016, chúng tôi cũng thực hiện sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban Dân tộc đã phối hợp với Tổng cục Thống kê, điều tra xã hội về 53 dân tộc thiểu số trên địa bàn cả nước. Qua điều tra rất cẩn thận và số liệu đáng tin cậy, tỷ lệ tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số một số năm gần đây có chiều hướng gia tăng. Có dân tộc trên 50% số cặp hôn nhân tảo hôn. Có những dân tộc tỷ lệ hôn nhân cận huyết thống có thể lên 60%. Đây là con số rất đáng lo ngại.

Theo chúng tôi có 3 giải pháp chính. Giải pháp đầu tiên cũng là quan trọng nhất, đó là phải đầu tư phát triển kinh tế xã hội ở vùng dân tộc thiểu số miền núi để làm thay đổi bộ mặt, thay đổi cơ sở hạ tầng để nâng cao đời sống của nhân dân. Từ đó, người ta có điều kiện giao lưu giữa các dân tộc, vùng miền và có điều kiện tìm vợ tìm chồng ngoài thôn bản. Như thế có thể vừa thúc đẩy kinh tế phát triển vừa làm nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết giảm xuống.

Giải pháp thứ hai là tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, đầu tư phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí mà trực tiếp là nâng cao nhận thức của bà con dân tộc thiểu số để thấy rằng hôn nhân cận huyết và tảo hôn là vi phạm pháp luật. Hôn nhân cận huyết và tảo hôn là nguyên nhân tiếp tục nghèo đói và ảnh hưởng đến chất lượng của giống nòi. Về lâu dài, nó có thể làm giống nòi của chúng ta sẽ bị suy thoái. Từ nâng cao nhận thức như vậy người ta sẽ có chuyển biến hành động và từ đó sẽ có các biện pháp từ các thôn bản, làng xóm, từ xã từ dân tộc vận động tích cực theo để giảm bớt các tình trạng nói trên.

Giải pháp thứ ba là vẫn phải thực hiện tốt chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, chăm sóc sức khỏe cho những cặp đôi mới kết hôn. Cần tư vấn để họ biết được những tác hại của việc tảo hôn. Nếu đã tảo hôn rồi thì nên muộn sinh con để làm sao cho con cái sinh ra trong khi bố mẹ có sức khỏe tốt nhất. Ngoài ra, cần tuyên truyền cho họ biết và chính những người này là những người thuyết phục nhất công khai những chuyện đó và tạo sức lan tỏa trong cộng đồng. Từ đó, giảm và chấm dứt hôn nhân cận huyết và tảo hôn ở các đồng bào dân tộc thiểu số.

 bo-truong-chu-nhiem-uy-ban-dan-toc-no-luc-de-nang-cao-cuoc-song-dong-baoquot--giadinhvietnam.com 2

Bộ trưởng Đỗ Văn Chiến tặng quà cho bà con dân tộc thiểu số

Mỗi dịp Tết đến Xuân về, đồng bào miền núi, các vùng sâu vùng xa thường có các hoạt động văn hóa lễ hội, những phong tục tập quán đặc trưng của dân tộc mình. Đó được coi như là những nét văn hóa truyền thống giàu bản sắc. Để gìn giữ và phát huy được những nét văn hóa đó một cách quy củ, lâu dài chúng ta cần phải làm gì thưa Bộ trưởng?

Tết đến Xuân về, bà con các đồng bào dân tộc thiểu số hòa chung không khí cả nước vui xuân đón Tết. Ngoài những cái chuẩn bị về vật chất chắc chắn mỗi bản làng, mỗi dân tộc, mỗi vùng miền cũng sẽ có những hoạt động văn hóa, lễ hội để tăng thêm niềm hứng khởi và tạo điều kiện cho bà con vui xuân đón Tết.

Quán triệt tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, trong thời gian gần đây, UBDT đã chỉ đạo cơ quan công tác dân tộc các cấp từ Trung ương đến địa phương tăng cường nắm tình hình, tuyên truyền vận động bà con tổ chức ăn tết, giữ gìn các nét văn hóa đặc sắc của dân tộc mình. Đặc biệt là phòng tránh các tệ nạn xã hội, phòng chống đốt pháo, phòng chống mê tín dị đoan quay trở lại đối với vùng dân tộc thiểu số.

Lễ hội cần phát huy như lễ hội Ném Còn, những hoạt động thể thao đẩy gậy, bắn cung, bắn nỏ… Còn những hoạt động có tính chất mê tín dị đoan, không tích cực thì bà con sẽ phòng tránh những cái đó.

Chăm lo Tết cho đồng bào, nhất là các vùng khó khăn là chính sách được Đảng nhà nước ta hết sức quan tâm. Bộ trưởng có thể cho biết, Tết Đinh Dậu năm nay, bà con các dân tộc sẽ được quan tâm như thế nào để có cái Tết ấm áp, nghĩa tình?

Thực hiện sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức cho nhân dân đón Xuân vui Tết Đinh Dậu an toàn tiết kiệm, vui tươi lành mạnh, chúng tôi được biết hiện nay tất cả các cấp các ngành đang chăm lo đời sống cho nhân dân trong đó có đồng bào dân tộc thiểu số.

Hiện nay các địa phương đang điều tra và đang nắm rất vững số hộ nghèo, số hộ khó khăn khả năng không có Tết để trợ giúp gạo, tiền… để bà con ai cũng được đón xuân vui Tết.

Còn riêng UBDT chúng tôi cũng tổ chức tặng khoảng 2000 suất quà cho những bà con dân tộc thiểu số ở vùng khó khăn. Còn lại, ngoài sự trợ giúp của nhà nước, chính quyền địa phương cũng tuyên truyền vận động bà con trong thôn xóm bản làng phát huy tinh thần tương thân tương ái, giúp đỡ lẫn nhau để gia đình nào cũng có vật chất tinh thần, đón xuân vui Tết.

Chúng tôi tin rằng đây là truyền thống tốt đẹp và năm nay sẽ có những nghĩa cử cao đẹp. Các nhà hảo tâm, các doanh nghiệp, tổ chức xã hội thăm và tặng quà giúp đỡ bà con, để bà con có điều kiện vui Tết Đinh Dậu.

Nhân dịp chào đón năm mới Đinh Dậu 2017 và Tết cổ truyền của dân tộc, Bộ trưởng có lời chúc gì đến đồng bào các dân tộc Việt Nam và các cán bộ làm công tác dân tộc trong cả nước?

Trước thềm năm mới Đinh Dậu, thay mặt ban cán sự Đảng, lãnh đạo UBDT, tôi thân ái gửi đến bà con các dân tộc thiểu số trên mọi miền của đất nước lời chúc tốt đẹp nhất. Chúc mọi nhà, mọi gia đình luôn mạnh khỏe, thi đua lao động sản xuất, xóa đói giảm nghèo và xây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc.

Tôi cũng gửi lời thăm hỏi thân thiết và lời chúc mừng sức khỏe, hạnh phúc, thành công đến đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức toàn ngành công tác dân tộc từ Trung ương đến địa phương. Rất mong các đồng chí đón xuân vui Tết nhưng không quên nhiệm vụ của mình, tiếp tục vận động bà con dân tộc thiểu số trên mọi miền đất nước ngay sau Tết hăng say lao động sản xuất để xây dựng cuộc sống ngày càng tốt hơn.

Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!

Khánh An - Thanh Hiền

Từ khóa:
Bình luận