Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết theo phong thủy

Thu Chang (T/H)  - Thứ tư, 22/01/2020, 14:27 PM
Để chuẩn bị cho Tết Nguyên Đán, mâm ngũ quả là một trong những lễ vật không thể thiếu trên bàn thờ của mỗi gia đình.

Mâm ngũ quả là một biểu tượng không thể thiếu trong phong tục ngày Tết của người Việt. Trong dịp Tết Nguyên đán, mọi người thường chuẩn bị bày biện mâm ngũ quả rất công phu để dâng lên ban thờ Tổ tiên.

Mam ngu qua ngay Tet 2 Giadinhvietnam

Ý nghĩa của mâm ngũ quả ngày Tết

Theo quan niệm dân gian, mâm ngũ quả thường có 5 loại được bày trên một cái mâm làm bằng gỗ tiện có sơn son, có chân thường gọi là mâm bồng.

Người Phương Đông quan niệm rằng, thế giới được tạo ra từ ngũ hành là: Kim - Mộc - Thủy - Hỏa - Thổ tương ứng với các màu trắng, xanh, đen, đỏ, vàng. Không những thế, ngũ còn là ước muốn của người Việt về ngũ phúc: Phúc - Quý - Thọ - Khang - Ninh.

Chúng còn thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, lòng thành kính đối với các bậc tổ tiên. Ngoài ra, ngũ quả còn được xem như biểu tượng cho thành quả sau một năm lao động miệt mài của những người nông dân. Những sản vật kết tinh từ mồ hôi, công sức của những người dân lao động chắt chiu qua những vụ mùa. Để đến khi xuân sang nắng ấm, lựa dịp tốt lành mà thành kính dâng lên ông bà tổ tiên.

Theo quan niệm của nhân gian thì “ngũ quả” chỉ sự tập trung đầy đủ các loại trái cây trong đất trời. Bởi con số 5 – “ngũ hành” là một con số rất tốt trong quan niệm phong thủy, thể hiện sự phát triển bền vững, mạnh mẽ. Chính vì vậy, mâm ngũ quả ngày Tết nhằm thể hiện mong muốn âm dương hòa hợp, sinh sôi nảy nở, phát triển. Bởi thế, ông cha ta đã chọn 5 loại trái cây để cúng vào đêm giao thừa với ngụ ý rằng những sản vật này được đúc kết từ biết bao công sức, mồ hôi và nước mắt của người lao động, kính dâng lên đất trời, thần thánh trong giờ phút linh thiêng của vạn vật sinh tồn.

Mam ngu qua ngay Tet Giadinhvietnam

Mâm ngũ quả thường gồm 5 loại trái cây

Tùy theo đặc điểm tự nhiên, phong tục tập quán và quan niệm của mỗi vùng mà có cách chọn các loại quả đặc trưng mang ý nghĩa riêng. Nếu căn cứ theo triết lý phương Đông thì mâm ngũ quả phải có 5 loại quả với  nhiều màu sắc riêng và cũng mang những ý nghĩa nhất định.

Mỗi loại quả trong mâm ngũ quả lại mang một ý nghĩa khác nhau.

Bưởi: Phúc lộc, viên mãn

Thanh long: Rồng mây hội tụ

Dưa hấu: Tốt đẹp, viên mãn, trung thực

Đu đủ: Đầy đủ, thịnh vượng

Mãng cầu: Cầu chúc mọi điều như ý

Dứa (thơm): Thơm tho, đa phúc lộc

Hồng: Hồng hào, tươi tốt, tượng trưng cho sự thành đạt

Lựu: Đa phúc, đa lộc, con đàn cháu đống

Phật thủ: Bàn tay Phật che chở phù hộ cho con người

Chuối: Tượng trưng cho bàn tay ngửa, hứng lấy may mắn, bao bọc và che chở

Dừa: Viên mãn

Xoài: Tiêu xài không thiếu thốn

Quất: Sung túc, lộc lá

Đào: Sự thăng tiến, danh lợi

Gọi là ngũ quả nhưng thật ra, việc lựa chọn và bày biện những loại quả gì trên mâm tùy thuộc vào từng địa phương với những đặc thù về khí hậu, sản vật và quan niệm văn hóa riêng. Từ đó, người ta chọn ra những loại quả mang ý nghĩa tâm linh, tinh thần để “thiết kế” nên mâm ngũ quả. Ta cùng điểm qua mâm ngũ quả ngày Tết ở 3 miền đất nước.

Mam ngu qua ngay Tet Giadinhvietnam

Mâm ngũ quả miền Bắc

Ở miền Bắc, trên mâm ngũ quả thường có 5 loại quả: chuối, bưởi, đào, hồng, quýt. Cách trình bày truyền thống thường gặp là nải chuối được đặt ở dưới cùng, ở giữa để đỡ lấy toàn bộ các cây trái khác. Mâm ngũ quả đẹp là mâm ngũ quả có đủ màu sắc rực rỡ. Chính giữa nải chuối xanh thẫm là quả bưởi căng mọng hoặc quả phật thủ chin vàng nổi bật. Những quả chin đỏ đặt xung quanh. Những chỗ khuyết đặt xen kẽ quýt vàng, táo màu xanh hoặc những trái ớt đỏ mọng, hoàn thiện những nét trang trí cuối cùng.

Mâm ngũ quả miền Trung

Nơi khúc ruột miền Trung nghèo khó, đất đai vốn cằn cỗi, ít hoa trái, lại thêm thời gian Tết thường rơi vào mùa đông khắc nghiệt, và cả những hậu quả thiên tai để lại từ trước đó chưa dứt nên cây trái đặc sản địa phương rất hiếm. Người dân quê không quá câu nệ hình thức ý nghĩa của mâm ngũ quả, mà chủ yếu có gì cúng nấy, thành tâm dâng kính tổ tiên. Mặt khác, người miền Trung do chịu sự giao thoa văn hóa 2 miền Bắc - Nam nên mâm ngũ quả vẫn bày biện đủ: chuối, mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài… Rất phong phú.

Mam ngu qua ngay Tet 3 Giadinhvietnam

Mâm ngũ quả miền Nam

Khác với người miền Bắc, người dân Nam Bộ có phần cầu kỳ hơn trong khâu chọn lựa những loại quả sẽ xuất hiện trong mâm ngũ quả cúng gia tiên. Do cách phát âm gần giống với từ “chúi” (thể hiện sự nguy khó) nên chuối là thứ quả không bao giờ xuất hiện. Cũng bởi câu nói: “Cam làm quýt chịu” nên người Nam không bày những trái cam óng ả vui mắt như người Bắc.

Mâm ngũ quả của người miền Nam thường có các loại trái: mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung(theo câu: “Cầu sung vừa đủ xài”), thêm chân đế là 3 trái thơm (dứa), thể hiện sự vững vàng. Đặc biệt, mâm ngũ quả của người miền Nam không thiếu cặp dưa hấu ruột đỏ vỏ xanh, tượng trưng cho lòng trung nghĩa và trinh tiết của người phương Nam.

Tuy mỗi miền có sự khác biệt về văn hóa, song việc bày biện mâm ngũ quả ngày Tết luôn là một nét văn hóa đặc sắc, thể hiện lời cầu chúc cho một năm mới ấm no, hạnh phúc của người dân Việt Nam. Cho dù sinh sống ở phương trời nào, đã là người dân Việt Nam thì sẽ không bao giờ quên được tục lệ này trong dịp Tết nguyên đán nhằm gìn giữ bản sắc dân tộc cho bản thân và cho con cháu.

-->> Mẹo chọn trái cây ngon, tươi lâu để bày mâm ngũ quả ngày Tết

Bình luận