Đã tiêm phòng sởi có được tiêm thêm vắc xin Sởi - Rubella?

Thứ sáu, 19/09/2014, 19:36 PM

Theo GS.TS Nguyễn Trần Hiển, đối với những trường hợp đã tiêm phòng đủ 2 mũi sởi thì vẫn có thể tiêm thêm mũi Sởi - Rubella mà không ảnh hưởng đến sức khỏe.

Liên quan đến việc Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai Chương trình tiêm chủng mở rộng vắc xin Sởi – Rubella trên phạm vi toàn quốc từ tháng 9/2014, phóng viên Gia đình Việt Nam đã có cuộc trao đổi với GS.TS Nguyến Trần Hiển - Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương xung quanh vấn đề này. Dưới đây là nội dung cuộc phỏng vấn:

- Thưa ông, vắc xin Sởi – Rubella trong đợt tiêm chủng mở rộng miễn phí lần này là loại vắc xin phối hợp. Vậy loại vắc xin này khác với những loại vắc xin đã tiêm trước đó như thế nào? Và độ an toàn của vắc xin này ra sao?

GS. Nguyễn Trần Hiển: Đây là lần đầu tiên Việt Nam chính thức đưa vắc xin Sởi – Rubella vào chương trình tiêm chủng mở rộng. Trước đây, chúng ta cũng có  tiêm chủng nhưng chỉ tiêm vắc xin sởi đơn.

Chương trình này được đánh giá là “một mũi tên, trúng hai mục đích”, tức là khi tiêm vắc xin này ngoài việc phòng chống bệnh sởi thì nó còn giúp giảm tỷ lệ mắc Rubella. Đồng thời, sự thành công của chương trình này còn góp phần đạt được mục tiêu như đã cam kết với khu vực là loại bỏ bệnh sởi trong thời gian tới.

Không chỉ có vậy, tiêm vắc xin Sởi – Rubella còn giúp bảo vệ trẻ rất cao, đạt hiệu quả trên 95%  ngay từ mũi tiêm đầu tiên.

 da-tiem-phong-soi-co-duoc-tiem-them-vac-xin-soi-rubella-giadinhvietnam.com 1

GS.TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương. Ảnh: Lê Phương.

Đây là vắc xin sản xuất tại Ấn Độ và được tổ chức y tế thế giới thẩm định chất lượng. Hiện đã có nhiều nước trên thế giới dùng loại vắc xin này và đã sử dụng được trên 600 triệu liều. Theo thông báo của Tổ chức Y tế thế giới cũng như nước sản xuất, vắc xin này có những phản ứng phụ, nhưng chỉ ở mức độ nhẹ chưa đến 5%  và biều hiện là sốt nhẹ, sưng đau ở chỗ tiêm … Phản ứng nặng là rất ít.

Trước khi đưa triển khai tiêm chủng mở rộng trên toàn quốc, ngành y tế cũng đã tiến hành tiêm chủng vắc xin này cho 30.000 trẻ ở Đắc Lắc và Vũng Tàu. Trong 30.000 trẻ được tiêm, theo báo cáo là chỉ có 8 trẻ là có phản ứng nhẹ như sốt, sưng đau chỗ tiêm. Hiện các trẻ đã an toàn sau tiêm.

- Hiện tại có nhiều trẻ trong độ tuổi từ 1 đến 14 tuổi đã từng tiêm 2 mũi vắc xin sởi đơn. Vậy khi đưa chương trình tiêm chủng mở rộng vào những trẻ này tiếp tục được tiêm liệu có ảnh hưởng gì đến sức khỏe?

GS. Nguyễn Trần Hiển: Đối với những trẻ trước đây đã từng tiêm đủ mũi đúng thời gian với 2 mũi vắc xin sởi thì vẫn có thể tiêm mũi vắc xin Sởi – Rubella trong chương trình tiêm chủng mở rộng mà không hề có ảnh hưởng gì đến sức khỏe.

Việc tiêm mũi vắc xin Sởi – Rubella này giúp cho trẻ phòng được bệnh Rubella và tăng cường hệ miễn dịch.

- Thưa ông! Hiện nay rất nhiều người lo ngại về việc tiêm vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng. Bởi tâm lý người dân vẫn nghĩ tiêm vắc xin dịch vụ mất tiền thì sẽ tốt hơn. Vậy ông đánh giá như thế nào về tâm lý này của người dân?

GS. Nguyễn Trần Hiển: Vắc xin dịch vụ có rất nhiều loại của nhiều nước sản xuất khác nhau, chính vắc xin sởi của Ấn Độ cũng đã đưa vào tiêm dịch vụ ở Việt Nam và so với vắc xin Sởi – Rubella lần này thì không có gì khác về chất lượng và độ an toàn như nhau.

Tuy nhiên, để người dân hiểu được thì truyền thông cần phải đi trước một bước, phải đảm bảo được tính minh bạch, công khai trước người dân về chương trình từ đó để người dân yên tâm sử dụng mà không phải lo lắng về chất lượng cũng như sự an toàn của vắc xin.

Một điều hết sức lưu ý là vắc xin kết hợp trong chương trình tiêm chủng mở rộng ngoài việc miễn phí cho người dân thì nó còn giúp phòng chống nhiều bệnh cùng một lúc.

- Được biết, đây là đợt tiêm chủng mở rộng rất lớn trên toàn quốc, vậy ngành y tế đã có những phương án dự phòng nào để sãn sàng cấp cứu đối với những trường hợp xảy ra biến chứng sau tiêm?

GS. Nguyễn Trần Hiển: Mặc dù đây là vắc xin an toàn, tỷ lệ xảy ra sự cố nặng sau tiêm là rất thấp. Tuy nhiên, chúng ta không thể nói là không có. Nó vẫn có tỷ lệ, có thể là 1/triệu trẻ xảy ra phản ứng đối với vắc xin…

Chính vì thế, dự án cũng đã tổ chức những lớp tập huấn cán bộ khám sàng lọc trước khi tiêm, tập huấn cán bộ xử lý các tình huống sốc phản vệ sau tiêm … Tại mỗi điểm tiêm đều có những đội cấp cứu lưu động, sẵn sàng ứng phó với các trường hợp xảy ra phản ứng sau tiêm.

Nói chung, trong đợt tiêm chủng mở rộng lần này sở y tế tại các địa phương đã chuẩn bị khá tốt công tác cấp cứu cũng như khám sàng lọc khi tiêm.

 da-tiem-phong-soi-co-duoc-tiem-them-vac-xin-soi-rubella-giadinhvietnam.com 2

Tiêm phòng sởi cho trẻ tại huyện Trạm Tấu - tỉnh Yên Bái. Ảnh: Lê Phương.

- Trong đợt tiêm chủng này, chúng ta triển khai trên toàn quốc, vậy thì ở những vùng sâu vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn với trình độ “hạn chế” của nhân viên y tế địa phương, liệu công tác khám sàng lọc có được đảm bảo trước tiêm?

GS Nguyễn Trần Hiển: Phải khẳng định rằng, việc khám sàng lọc trước khi tiêm hoàn toàn khác với việc khám chẩn đoán bệnh. Khám sàng lọc chỉ phát hiện những triệu chứng chính ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ khi tiêm vắc xin ở tại thời điểm đó, như: ho, sốt, khó thở …

Còn việc, khám sàng lọc để biết cụ thể trẻ mắc bệnh gì tại thời điểm đó, tôi cho rằng không làm được vấn đề này. Bởi những căn bệnh tiềm ẩn ở thời gian đầu thì cần phải có các hỗ trợ của các xét nghiệm cận lâm sàng như: siêu âm, xquang, xét nghiệm máu …

Muốn biết được tiền sử các bệnh của trẻ thì phụ huynh đi cùng phải khai báo vào bảng kiểm của bộ y tế về các bệnh của trẻ để từ đó nhận được sự tư vấn có nên tiêm hay không tiêm.

- Cũng liên quan đến vấn đề tiêm chủng ở các địa bàn khó khăn, vấn đề lớn nhất đó chính là việc bảo quản vắc xin. Vậy chương trình đã tính đến tình huống điểm tiêm mất điện hay không có điện chưa?

GS Nguyễn Trần Hiển: Việc bảo quản lạnh không có gì khó khăn, kể cả trong các trường hợp địa phương thường xuyên mất điện hoặc không có điện. Chương trình đã đưa ra phương án, hỗ trợ các Trung tâm Y tế tuyến huyện các tủ lạnh bảo quản vắc xin và nhân viên y tế phải theo dõi nhiệt độ lạnh ở tủ bảo quản ngày 2 lần. Nếu có biến động về nhiệt độ thì phải báo cáo nay với Trung tâm để có biện pháp xử lý.

Đồng thời Chương trình cũng đã đầu tư các bình tích lạnh để đưa vắc xin đến điểm tiêm chủng ở vùng sâu vùng xa nhất, trong các bình tích lạnh đều có các nhiệt kế để theo dõi nhiệt độ trong bình đảm bảo đủ để bảo quản vắc xin.

- Có ý kiến cho rằng, việc đưa chương trình tiêm chủng mở rộng vắc xin Sởi – Rubella trên quy mô toàn quốc hiện nay là do tác động của dịch sởi hồi đầu năm 2014. Vậy ông đánh giá như thế nào về ý kiến này?

GS Nguyễn Trần Hiển: Không phải bây giờ chúng ta mới đưa triển khai chương trình tiêm chủng đối với dịch sởi. Mà là lần đầu tiên chúng ta tiêm chủng mở rộng đối với vắc xin Sởi – Rubella. Vì thời gian gần đây, bệnh Rubella đang có dấu hiệu gia tăng không chỉ ở người lớn mà cả trẻ em, đặc biệt là phụ nữ có thai với các biến chứng như rô na thần kinh. Chính vì thế nên nhà nước mới quyết định đưa vắc xin này vào chương trình tiêm chủng mở rộng.

Xin cảm ơn ông!

Lê Phương (Thực hiện)

Từ khóa:
Bình luận