Liên đới gian lận thi cử có thể đối mặt với mức án nào?

Hoàng Lê Anh  - Thứ bảy, 20/04/2019, 10:00 AM
Việc gian lận trong thi cử xưa nay vẫn là một tình trạng nhức nhối, vậy những người liên quan đến gian lận thi cử sẽ phải đối mặt với mức án nào?

Kỳ thi THPT quốc gia 2018, Bộ GD&ĐT cùng cơ quan công an đã phát hiện 3 tỉnh có gian lận thi cử là Sơn La, Hòa Bình và Hà Giang . Hiện tại, vụ việc tại các địa phương vẫn đang trong quá trình điều tra. Về điểm số, cơ quan điều tra đã trả lại điểm thực cho 222 thí  sinh được nâng điểm đến từ 3 địa phương này. Xét về số lượng thí sinh được nâng thì Hà Giang đứng đầu bảng với 114 thí sinh, tiếp đến là Hòa Bình 64 thí sinh và Sơn La là 44 thí sinh.

Số cán bộ giáo dục, nhà giáo đã bị xử lý kỷ luật, bắt giam trong các vụ gian lận này là 11 người, trong đó Hà Giang 2 người; Sơn La 6 người; Hòa Bình 3 người. Số học sinh đã bị xử lý là 151, trong đó Hà Giang 114; Sơn La 29; Lạng Sơn 8.

Ngày 18/4 bản danh sách gian lận thi cử tại Sơn La được chia sẻ với tốc độ chóng mặt. Trong đó có số báo danh của các thí sinh, số điểm được nâng và nghệ nghiệp của phụ huynh.

Hình thức xử phạt nào thoả đáng?

Theo luật sư Nguyễn Ngọc Hùng – Trưởng văn phòng Luật sư Kết Nối nêu ra quan điểm.

"Đối với thầy cô

Đối với từng cuộc thi cử sẽ có những mức độ để đánh giá. Riêng thầy, cô liên quan trực tiếp đến gian lận thi cử có hai trường hợp:

  • Gian lận thi cử nhằm mục đích về mặt lợi ích kinh tế sẽ vi phạm pháp luật về bộ luật hình sự cụ thể là tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
  • Gian lận thi cử để đạt thành tích thi đua khen thưởng không vì lợi ích kinh tế. Liên quan đến phạm trù trách nhiệm của nhà giáo đối với học sinh, sinh viên. Thuộc phạm trù của nhà trường và các cơ quan quản lý giáo dục sẽ đưa ra các quy định để xử phạt hành chính.

Chính vì vậy thầy cô tham gia trực tiếp trong việc sửa điểm, gian lận thi cử sẽ chịu 2 tội danh: Lạm dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ và nhận hối lộ.

thi cu

Việc sửa điểm, gian lận thi cử tạo địa chấn lớn trong ngành giáo dục và cả cộng đồng.

New York Times đưa tin tháng 4/2015, Tòa án hạt Fulton, bang Georgia, Mỹ, tuyên án kết tội 11 trong số 12 bị cáo liên quan vụ gian lận thi cử bê bối nhất lịch sử nước này.

11 người vướng vòng lao lý vì tội gian lận. Mức án cao nhất lên đến 20 năm tù. Một số người còn bị kết thêm tội đưa ra tuyên bố sai sự thật khiến án phạt của họ tăng thêm một vài năm tù.

Kết thúc phiên tòa, các nhà giáo dục bị còng tay, dẫn khỏi phòng xử án và chấp hành án ngay lập tức.

Điều 357. Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ

  • Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà vượt quá quyền hạn của mình làm trái công vụ gây thiệt hại về tài sản từ 10.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại khác đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 07 năm.
  • Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
  • a) Có tổ chức;
  • b) Phạm tội 02 lần trở lên;
  • c) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.
  • Phạm tội gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm.
  • Phạm tội gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm.
  • Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.”.

Bố mẹ liên quan đến việc đưa hối lộ?

Đối với kì thi đại học chấn động vừa qua, chúng ta cần xác định các nhóm đối tượng. Đối tượng trực tiếp can thiệp vào hoạt động chấm điểm thi như cơ quan điều tra đang điều tra, truy tố. Quá trình điều tra truy tố đã chứng minh rằng có hành vi nhận hối lộ và có hành vi lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ. Chính vì thế nếu có khởi tố về tội nhận hối lộ thì sẽ phải khởi tối tội đưa hối lộ. Cơ quan điều tra phải xác định ai là người đưa hối lộ ở đây, đưa số tiền là bao nhiêu, lợi ích như thế nào để có cơ sở xử lý.

thi cu2

Vẫn đang điều tra việc hối lộ và nhận hối lộ trong gian lận thi cử (Ảnh minh hoạ)

Tội đưa hối lộ được quy định tại Điều 364 Bộ luật hình sự 2015 như sau:

  • Người nào trực tiếp hay qua trung gian đã đưa hoặc sẽ đưa cho người có chức vụ, quyền hạn hoặc người khác hoặc tổ chức khác bất kỳ lợi ích nào sau đây để người có chức vụ, quyền hạn làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm:
  • a) Tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng;
  • b) Lợi ích phi vật chất.
  • Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 2 đến 7 năm:
  • a) Có tổ chức;
  • b) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;
  • c) Dùng tài sản của Nhà nước để đưa hối lộ;
  • d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

đ) Phạm tội 2 lần trở lên;

  • e) Của hối lộ là tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.
  • Phạm tội trong trường hợp của hối lộ là tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 7 đến 12 năm.
  • Phạm tội trong trường hợp của hối lộ là tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá 1 tỷ đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 12 đến 20 năm.

Học sinh trực tiếp bị sửa điểm có liên đới?

Nếu biết về hành vi của bố mẹ và đồng tình thực hiện thì bản thân họ cũng như bố mẹ sẽ cùng là liên đới chịu trách nhiệm hình sự đó là đưa hối lộ.

gian lan

Liên đới trong gian lận thi cử cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Trong trường hợp họ không biết việc bố mẹ làm: Bản chất của sự việc đó là xử lý hành vi trái pháp luật. Sẽ chia ra làm 3 loại hình phạt chính; thứ nhất hình phạt về hình sự (ngồi tù, phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc án treo); thứ hai phạt hành chính; thứ 3 các biện pháp khắc phục (khôi phục lại nội dung ban đầu hoặc ngăn chặn hành vi vi phạm). Ngoài ra chúng ta chưa có biện pháp khác."

Thể chế hoá hình thức răn đe

Thời gian vừa qua xảy ra việc trên mạng xã hội, rất nhiều cơ quan báo chí đưa danh sách họ tên bố mẹ, sinh viên lên các phương tiện truyền thông, việc này theo quan điểm của luật sư Hùng đang vi phạm pháp luật và cần thể chế hoá đưa vào luật thì đây sẽ là hình thức răn đe hiệu quả:

"Về luật hiện nay chưa có cơ quan nào được quyền công bố thông tin lên mạng. Hình thức xử phạt cũng không có, những người đăng như vậy nghiễm nhiên sai phạm. Bộ luật dân sự quy định về việc  bảo vệ thông tin bí mật cá nhân. Về mặt tội phạm, chúng ta cũng không đc phép đăng hình ảnh của tội phạm lên mạng, báo chí... tội phạm họ chỉ chịu trách nhiệm với cơ quan nhà nước về hành vi phạm tội của họ và hình phạt đưa ra chủ yếu nhằm tước đi quyền tự do đi lại  và đánh vào vấn đề kinh tế, ngoài ra không có biện pháp nào liên quan đến việc xử lý quyền nhân thân của họ.

Cũng không thể phủ nhận việc đăng lên mạng xã hội để răn đe nhằm mục đích đấu tranh phòng ngừa tội phạm. Tuy nhiên chúng ta cũng cần tuân thủ pháp luật, cần thể chế hoá nó để việc răn đe hiệu quả." - Luật sư Hùng thể hiện quan điểm riêng.

-> Lộ bản danh sách gian lận thi cử: Cha mẹ đã "giết" con mình

Bình luận